فرماندار:
فرماندار در حوزه ماموریت خود نماینده دولت و مسئول حفظ سیاست عمومی است و ریاست عالیه بر سایر ادارات و حق نظارت بر تمام حوزه ماموریت خود دارد.
شرح وظايف فرماندار :
1 . حفظ سياست عمومي دولت در حوزه ماموريت و فراهم نمودن موجبات اجرايي  صحيح آن
2. ارتباط در بهبود و پيشرفت اوضاع اجتماعي و اقتصادي محل
3. ايجاد و حفظ هماهنگي بين ادارات و سازمانهاي دولتي محل
4. اخذ گزارش از مقامات انتظامي محلي درباره وقايع و اتفاقات روزانه صدور دستورهاي قانوني به آنها
5. نظارت و مراقبت در امور آموزشي ، تربيت بدني ، بهداشت ، کشاورزي و ...
6. بررسي و تهيه پيشنهادات لازم براي ايجاد موسسات عمومي و عام المنفعه
7. رسيدگي و اقدام نسبت به کليه شکايات واصله و ارجاع آن به واحدهاي مربوطه و تسليم به مقام ما فوق و پيگيري موضوع تا حصول نتيجه
8. انجام انتخابات طبق قانون و آئين نامه هاي مربوطه
9. نظارت در امور انجمنهاي شهر و بررسي تصويب نامه هاي انجمنهاي مذکور به منظور تأئيد يا رد آنها
10. تشکيل شوراي عمراني شهرستان براي اجراي وظايف مقرره و همچنين شوراي اداري شهرستان
11. اعمال و برقراري نظم و امنيت از طريق شوراي تاميني شهرستان
وظایف و اختیارات فرماندار
1- فرمانداران در قلمرو ماموریت خویش به عنوان نماینده عالی دولت ، مسئولیت اجرای سیاست های عمومی كشور در ارتباط با وزارتخانه ها و موسسات و شركت های دولتی و سایر دستگاه هائی كه به نحوی از بودجه عمومی دولت استفاده می نمایند ، نهادهای انقلاب اسلامی ، نیروهای انتظامی ، شوراهای اسلامی شهر و شهرداری ها و موسسات عمومی غیر دولتی را عهده دار خواهند بود . همچنین نیروهای انتظامی در چارچوب وظایفی كه در ارتباط با امنیت منطقه دارند ، تحت نظارت فرماندار عمل خواهند كرد . برابر تبصره 2 ماده 1 مصوبه یاد شده ، استاندار به عنوان نماینده عالی دولت در برابر رئیس جمهور و هیات وزیران مسئول بوده و به عنوان نماینده وزیر كشور مسئولیت اجرای وظایف و اختیارات آن وزارت را در استان عهده دار خواهد بود و در مقابل وزیر كشور پاسخگوست و به همین ترتیب فرماندار نیز مسئولیتهای مذكور را در مقابل هیئت محترم دولت عهده دار می باشد .
2- فرماندار مسئول برقراری و حفظ نظم و امنیت شهرستان است .
3- هدایت و تشكیل مرتب جلسات شورای تامین و نظارت بر حسن اجرای مصوبات آن .
4- كلیه ارگان های عضو شورای تامین و سایر دستگاه های اجرایی شهرستان موظفند مصوبات شورای تامین و دستوات امنیتی فرماندار را اجرا نمایند و رویدادهای امنیتی و سیاسی را به فرماندار گزارش كنند . با متخلفین برابرمقررات رفتار خواهد شد .
5- پیش بینی و پیشگیری معضلات امنیتی شهرستان ، تعیین و تدوین اولویت ها و سیاست های امنیتی و تعیین حدود وظایف و اختیارات امنیتی كلیه دستگاه های اجرایی شهرستان در چهارچوب وظایف قانونی آن ها .
6- فراهم آوردن موجبات اجرای طرح ها و سیاست های عام امنیتی و انتظامی ، مصوبات مراجع قانونی ، دستورالعمل ها و ابلاغیه های امنیتی .
7- پیشنهاد تشكیل موقت یا دائم و یا انحلال رده انتظامی در سطح شهرستان در چهارچوب قوانین و دستورلعمل های مربوطه .
8- نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی ، گذرنامه و وظیفه عمومی .
9- جلوگیری از هر گونه تردد و نقل و انتقالات غیر مجاز در چهارچوب سیاست ها و خط مشی های مصوب .
10- برنامه ریزی ، هدایت وایجاد هماهنگی های لازم در خصوص مبارزه با مواد مخدر ، قاچاق سلاح ، مواد منفجره ، كالا و ارز .
11- نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات مربوط به تردد ، اقامت ، تابعیت ، استملاك و سایر امور مربوط به اتباع و نمایندگی های خارجی ، پناهندگان ، معاودین ، مهاجرین و آوارگان .
12- فراهم آوردن موجبات تشكل و تقویت شوراهای اسلامی به منظور جلب مشاركت همه جانبه مردم شهرستان در امور مشاركت پذیر و سازماندهی مطلوب آن و اعمال نظارت بر شوراهای فوق در چهارچوب قوانین ومقررات مربوطه
13- تشكیل و هدایت شوراهایی كه مسئولیت آن ها بر عهده فرماندار می باشد و رعایت تصمیمات متخذه شوراهای مذكور طبق قوانین ومقررات مربوطه .
14- ایجاد زمینه های لازم برای تاسیس و توسعه مجامع و تشكل های گوناگون فرهنگی ، اجتماعی ، سیاسی و تخصصی و نظارت بر فعالیت های آن ها به منظور گسترش مشاركت های مردمی در همه زمینه ها و نهادینه شدن آزادی های سیاسی و اجتماعی .
15- اجرا و نظارت بر همه پرسی و كلیه انتخاب هایی كه به موجب قانون برگزار می گردد .
16- انجام مطالعات و ارائه پیشنهادات در خصوص تقسیمات كشوری .
17- نظارت بر حسن اجرای امور مربوط به ثبت احوال .
18- ایجاد زمینه مناسب جهت رشد و ارتقاء فرهنگی ، سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی بانوان و ایجاد هماهنگی بین دستگاه های ذی ربط و نظارت بر فعالیت آن ها .
19- فراهم آوردن زمینه های مناسب برای رشد و پیشرفت و گسترش آموزش و پرورش ، ورزش همگانی ، بهداشت عمومی ، آموزش عالی و تحقیقات .
20- حفظ و حراست از ارزش های نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و گسترش فرهنگ اصیل اسلامی .
21- هدایت و هماهنگی اقدامات مربوط به پیشگیری از منكرات و مفاسد اجتماعی .
22- فراهم اوردن زمینه های عدالت اجتماعی و فقر زدایی .
23- اتخاذ تدابیر و اعمال هماهنگی لازم به منظور پیشگیری ، كنترل و مهار بحران های ناشی از حوادث و بلایای طبیعی از قبیل سیل و زلزله .
24- نظارت بر امور ایثارگران و خانواده های معظم شهدا ء .
25- هاهنگی و نظارت بر مسائل رفاهی كاركنان دولتی و هماهنگ نمودن امور رفاهی آنان .
26- نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات .
27- نظارت و بازرسی از كلیه ارگان های دولتی اعم از ادارات و موسسات و شركت های دولتی و سایر دستگاه هائی كه به نحوی از بودجه عمومی دولت استفاده می كنند و نیز نهادهای انقلاب اسلامی ، نیروی انتظامی ، شوراهای اسلامی شهر و روستا ،‌شهرداری ها و موسسات عمومی غیر دولتی به جز مواردی كه به حكم قانون مستثنی شده باشد و همچنین مراقبت در رفتار و اعمال كلیه كاركنان ارگان های مذكور .
28- ارزشیابی عملكرد مدیران بر اساس مصوبات و دستورالعمل های مراجع ذی صلاح .
29- فراهم آوردن زمینه همكاری و ایجاد هماهنگی بین فعالیت های دستگاه های دولتی ، سازمان های محلی ، نهادهای انقلاب اسلامی ، شوراهای محلی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوطه .
30- نظارت و مراقبت در اجرای برنامه های عمرانی (ملی ، استانی ) و در صورت لزوم دادن تذكر به مسئولین اجرایی و یا اعلام مراتب به سازمان و اداره كل مربوطه در جهت رفع نواقص احتمالی .
31- نظارت بر حفظ و حراست از منابع طبیعی و محیط زیست و استفاده بهینه از منابع و امكانات بالقوه و موجود شهرستان .
32- شناسایی استعدادهای منطقه و تعیین نیازمندی های شهرستان و تصمیم گیری ، هماهنگی و هدایت برنامه ریزی و درخواست بودجه برای شهرستان با تاكید بر اولویت های توسعه منطقه در چهارچوب سیاست ها و راهبردهای توسعه ملی .
33- هدایت و هماهنگی فعللیت های بانكی و تعیین اولویت ها در اعطای تسهیلات تكلیفی بانكی در چهارچوب سیاست ها و برنامه های توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی كشور و تشویق سرمایه گذاران از طریق تشكیل موسسات اعتباری غیر دولتی و جذب سرمایه های محل و سوق دادن آن ها به سمت فعالیت های تولیدی و عمرانی .
34- اجرای سایر وظایفی كه در شهرستان از طریق مراجع ذی صلاح بر عهده فرماندار محول می گردد مانند طرح ملی آمارگیری ، سرشماری و آمارگیری كارگاهی ، ریشه كنی فلج اطفال و ...
35- نصب مدیران شهرستان و مسئولین نهادهای انقلاب اسلامی ، فرمانده انتظامی و نماینده صدا و سیما توسط مدیران كل با هماهنگی فرماندار صورت می گیرد .
36- چنانچه بین فرماندار و مدیر كل یا بالاترین مقام دستگاه اجرایی استان در خصوص نصب روسا و مسئولین ادارات شهرستان اختلاف نظر وجود داشته باشد به منظور حل اختلاف ، هیاتی مركب از استاندار به عنوان نماینده رئیس جمهور ، مدیر كل و یا رئیس سازمان ذی ربط و فرماندار شهرستان مربوطه تشكیل و اتخاذ تصمیم خواهند نمود
37- عزل و تغییر روسا و مسئولین ادارات و شهرستان توسط مقام های مجاز دستگاه های ذی ربط با اطلاع فرماندار صورت می گیرد .
38- كلیه روسای ادارات و یا بالاترین مقام اجرایی در شهرستان و فرمانده منطقه انتظامی موظفند عدم حضور خود را در محل خدمت به اطلاع فرماندار برسانند و جانشین موقت خود را به وی معرفی نمایند .
39- در مواردی كه فرماندار حضور رئیس اداره ای را در شهرستان در زمان معین ضروری بداند ، مدیر یا رئیس اداره موظف است از مرخصی یا ماموریت در ان زمان صرف نظر نموده و در محل خدمت حضور یابد .
40- فرماندار می تواند در اجرای وظایف واحدهای اجرایی در شهرستان كه به نحوی با برنامه های توسعه و سیاست های عمومی و مسائل امنیتی و آرامش عمومی مرتبط است و همچنین ایجاد هماهنگی بین واحدهای مذكور و استفاده بهینه از امكانات آن ها با رعایت قوانین و مقررات مبادرت به تهیه و ابلاغ دستور العمل های اجرایی نماید .
41- كلیه واحدهای قضایی در شهرستان موظفند در خصوص مسائلی كه به نحوی با آرامش و امنیت عمومی شهرستان مرتبط می باشد ، هماهنگی های لازم را با فرماندار معمول دارند ،‌ آئین نامه اجرایی در این رابطه توسط امور اداری و استخدامی كشور با همكاری وزارت كشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب شورای عالی اداری خواهد رسید .
42- كلیه دستگاه های اجرایی موظفند ترتیبی اتخاذ نمایند كه فرماندار از ماموریت های سازمانی و اقدامات به عمل آمده و آخرین دستورالعمل ها و ضوابط و بخش نامه های صادره آگاهی داشته باشد .
43- كلیه شوراها ، ستادها و مجامعی كه برای هماهنگی انجام وظایف دستگاه ها اجرایی در شهرستان طبق قوانین و مقررات تشكیل می گردد زیر نظر فرماندار فعالیت خواهند نمود .
44- واحدهای اجرایی شهرستان موظف به ارائه گزارش عملكرد دوره ای خویش به فرماندار می باشند . فرماندار می تواند در صورت لزوم حسب مورد خارج از دوره مزبور نیز از واحدهای شهرستانی گزارش امورمربوطه را دریافت نماید .
45- به منظور فراهم ساختن زمینه مناسب جهت هماهنگی بین فعالیت های مختلف و افزایش قابلیت ها ، كارایی دستگاه های اجرایی و تحقق سیاست های عمومی و برنامه های توسعه در شهرستان شورای اداری شهرستان به ریاست فرماندار تشكیل می گردد . تركیب ، وظایف ، اختیارات و نحوه كار شورای مزبور بر اساس آئین نامه ای خواهد بود كه توسط سازمان امور اداری و استخدامی كشور با همكاری وزارت كشور تهیه و به تصویب شورای عالی اداری خواهد رسید .
46- انجام مراسم تشریفات (استقبال ، پذیرایی ، مشایعت ) از مقامات عالی رتبه داخلی و خارجی كه رسما به شهرستان سفر می نمایند به عهده فرماندار می باشد .
آیین نامه اجرایی موضوع این ماده و همچنین نحوه انجام تشریفات مربوطه به موجب آیین نامه ای خواهد بود كه به پیشنهاد وزیر كشور و وزارت امور خارجه به تصویب هیات وزیران خواهد رسید .
بنا به مراتب فوق همان گونه كه ملاحظه می شود وظایف فرماندار از گستردگی خاصی برخوردار می باشد و با عنایت به این امر بدیهی است كه فرماندار برای ایفای مسئولیت های مذكور باید ساز و كار لازم را فراهم نماید لذا بخشی از وظایف فرماندار شهرستان توسط بخشداری ها و واحدهای مختلف فرمانداری از جمله امور اجتماعی و انتخابات ، دفتر شهر و روستا ، دایره عمران ، تعزیرات آرد و نان ، دفتر سیاسی و حراست ، اداری و مالی و روابط عمومی انجام می گیرد .